GC-9b: Trịnh Xuân Thuận-Nhà vật lý thiên văn Việt Nam

Recent Pages : 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8b, 9b, 10, 11,

Nhà vật lý thiên văn
đưa Việt Nam tới các vì sao

 .

Viện Pháp tại Việt Nam vinh dự được đón giáo sư Trịnh Xuân Thuận, nhà vật lý thiên văn người Mỹ gốc Việt và đồng thời là nhà văn sáng tác bằng tiếng Pháp. Không chỉ là giáo sư thiên văn học tại trường Đại học Virginia, nhà nghiên cứu tại Viện thiên văn Paris, ông còn là chuyên gia về thiên văn học ngoài thiên hà, nổi tiếng thế giới. Ông  đã xuất bản nhiều tác phẩm về sự hình thành và tiến hóa của những thiên hà và vị trí của con người trong vũ trụ. Năm 2004, bằng cách sử dụng kính thiên văn không gian Hubble, ông đã khám phá ra thiên hà trẻ nhất trong vũ trụ quan sát được.

Vượt lên trên ngôn ngữ bác học và khoa học kỹ thuật, giáo sư Trịnh Xuân Thuận còn là một người kể truyện tài tình khi kể cho chúng ta nghe về câu chuyện của chính chúng ta. Thông qua việc phác họa sự hình thành, tiến hóa và tương lai của vũ trụ, Trịnh Xuân Thuận nhắc lại rằng chúng ta là con của các ngôi sao. Với ông « Tự nhiên không hoàn toàn câm lặng. Giống như một dàn nhạc ở xa, nó thường trêu ngươi, hé lộ với chúng ta những nốt hoặc những đoạn nhạc rời rạc. Tuy nhiên, không bao giờ nó cho chúng ta biếttổng hòa của những nốt nhạc đó và cũng không tiết lộ cho chúng ta bí mật về giai điệu của chúng. Bằng cách nào đó chúng ta cần phải khám phá ra bí mật của cái giai điệu ẩn giấu ấy đặng nghe được trọn vẹn bản nhạc với tất cả vẻ đẹp hoàn mỹ của nó » (Giai điệu bí ẩn và con người đã tạo ra vũ trụ).

Sinh ra tại Hà Nội trong một gia đình thấm đẫm truyền thống Nho giáo và Phật giáo, Trịnh Xuân Thuận theo học tại trường Pháp ở Sài Gòn. Dù hiện đang sinh sống tại Mỹ, ông vẫn luôn sáng tác bằng tiếng Pháp, bởi với ông, tiếng Pháp chính là thứ ngôn ngữ nuôi dưỡng trí tưởng tượng, óc sáng tạo và tâm hồn thi sĩ của ông. Trịnh Xuân Thuận nổi tiếng chủ yếu nhờ các tác phẩm phổ biến kiến thức khoa học, trong đó cần phải kể đến các tác phẩm trứ danh như « Cái vô hạn trong lòng bàn tay » đối thoại với Matthieu Ricard, « Giai điệu bí ẩn và con người đã tạo ra vũ trụ ». Năm 2009, ông đã được UNESCO trao giải thưởng Kalinga vì những công trình nghiên cứu khoa học đồng thời cũng vì những đóng góp to lớn của ông trong việc phổ biến kiến thức khoa học. Ông còn nhận được nhiều giải thưởng danh giá khác, trong số đó phải kể đến giải Grand Prix Moron của Viện Hàn Lâm Pháp năm 2007, Le Prix mondial Cino del Duca 2012 của Học viện Pháp quốc (Institut de France) và giải thưởng của Quỹ Văn Hóa Phan Châu Trinh năm 2016.

Là người có niềm đam mê rất mãnh liệt đối với vũ trụ, Trinh Xuân Thuận chia sẻ với chúng ta những suy nghĩ của ông về những vấn đề mang tính triết học mà các nhà nghiên cứu vũ trụ và các nhà khoa học ngày nay đặt ra: Vũ trụ có nguồn gốc từ đâu ? Chúng ta có nguồn gốc từ đâu ? Con người giữ vị trí như thế nào trong vũ trụ ? Tại sao con người lại sở hữu khả năng thiên bẩm phi lý để thấu hiểu vũ trụ ? Phải chăng chúng ta mang trong mình toàn bộ vũ trụ, và chúng ta hoàn toàn không thể cắt rời khỏi vũ trụ ? Những tác phẩm của ông thực sự khiến chúng ta phải suy ngẫm về tương lai của trái đất, và tương lai của chính chúng ta.

Một số lượng không nhỏ các tác phẩm của Trịnh Xuân Thuận đã được dịch sang tiếng Việt. Và chuỗi sự kiện xoay quanh các tác phẩm của ông sẽ được Viện Pháp tại Việt Nam phối hợp với các NXB Tri Thức, NXB Kim Đồng và NXB Trẻ tổ chức nhân dịp ông trở lại quê hương.

Nguồn gốc – Nỗi hoài niệm về những thuở ban đầu

Không chỉ phổ biến khoa học từ cái nhìn độc đáo, tác phẩm của Trịnh Xuân Thuận còn có những dự đoán về hành tinh chúng ta trong tương lai. GS Trịnh Xuân Thuận đã chỉ ra những vấn đề đang tàn phá trái đất như nạn phá rừng, ô nhiễm, hiệu ứng nhà kính, biến đổi gien… GS Trịnh Xuân Thuận sẽ trình bày các vấn đề tương quan giữa khoa học – vũ trụ – con người và trách nhiệm của chúng ta trước những nguy cơ tương lai, cũng như chia sẻ về nguồn gốc, quá trình viết nên các tác phẩm về vật lý thiên văn của ông.

nguon-goc-trinh-xuan-thuan-01

Số phận của Vũ trụ 

Khi phác họa quá trình hình thành và diễn biến của vũ trụ, tác phẩm cũng phác họa quá trình nhận thức của con người về vũ trụ từ xưa đến nay. Theo ông, vì con người tồn tại nên dĩ nhiên vũ trụ tương hợp với con người.

so-phan-cua-vu-tru-txt

Đối mặt với vũ trụ

Với Trịnh Xuân Thuận, vũ trụ học hiện đại đã làm thế giới quyến rũ trở lại khi tái phát hiện ra mối liên minh từ xa xưa giữa con người và vũ trụ. Con người đã không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong một vũ trụ hoàn toàn thờ ơ với nó. Vũ trụ bao la rộng lớn đến như thế, chính là để tạo điều kiện cho sự xuất hiện của ý thức thông minh ngõ hầu có thể lĩnh hội được toàn bộ vẻ đẹp và sự hài hòa của nó.

doi-mat-voi-vu-tru-txt

Các tác phẩm của Trịnh Xuân Thuận được dịch sang tiếng Việt :

Tiêu đề tiếng Pháp Tiêu đề tiếng Việt NXB
Le Destin de l’Univers Số phận của vũ trụ NXB Kim Đồng
le Chaos et l’Harmonie Hỗn độn và hài hòa NXB Trẻ
La mélodie secrète et l’homme créa l’univers Giai điệu bí ẩn và con người đã tạo nên vũ trụ NXB Trẻ
L’Infini dans la paume de la main Cái vô hạn trong lòng bàn tay NXB Trẻ
Désir d’infini Khát vọng tới cái vô hạn NXB Trẻ
Les Voies de la lumière  (tomes 1, 2) Những con đường ánh sáng (tập 1, 2) NXB Trẻ
Origines – la nostalgie des commencements Nguồn gốc: nỗi hoài niệm về thuở ban đầu NXB Trẻ
Le Cosmos et le lotus Vũ trụ và đài sen NXB Tri Thức
Dictionnaire amoureux du Ciel et des Étoiles Từ điển yêu thích bầu trời và các vì sao NXB Tri Thức
Face à l’univers Đối mặt với vũ trụ NXB Tri Thức

Eva Nguyen Binh
Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa

Giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam
Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam

Nguồn: Pháp.fr

Advertisements